Skolyoz (Omurga Eğriliği) Nedir, Belirtileri ve Tedavisi

Skolyoz, yoğun antrenman esnasında oluşturulan egzersizlerin, asimetrik bedene verebileceği zararlar yüzünden sporcuları en çok kısıtlayan sorunlardan biridir. Bu yazıda skolyozla alakalı bilinmesi gerekenleri anlattık.

Skolyoz Nedir?

Koronal planda aynı çizgi üstünde dizilmesi gereken vertebral kolonun rastgele bir amaçla diziliminin bozulması neticesinde meydana çıkan eğriliğe denir. Bir hastalık değil, bulgudur. Latincede eğrilik ya da eğilme manasına gelir. Omurganın ve gövdenin 3 ebatlı torsiyonel deformitesi olarak kabul edilir. Skolyozlu bir omurgaya arkadan bakıldığında yana doğru eğrilik görülür. Kızlarda daha sık görülür, gelişme riski daha fazladır. Tek bölümde C şeklinde ya da aniden çok bölümde S şeklinde olabilir. Fonksiyonel, idiyopatik, nöromuskuler ya da konjenital şeklinde dört türde olabilir.

 

Fonksiyonel skolyoz omurga dışı amaçlar ile oluşur; bacak boyunda kısalık, paravertebral spazm, disk hernileri en sık amaçlar arasında sayılabilir.

İdiopatik skolyoz en sık görülen tipidir. Bütün olguların %80’ini oluşturur. Görülme sıklığı %2-3’dür. Kesin nedeni bilinmiyor. Yaşa göre sınıflandığında; infantil (0-3 yaş), juvenil (4-9 yaş), adolesan (10-18 yaş) ve yetişkin olarak adlandırılır.

Nöromuskuler skolyoz ikinci sıklıkta görülen türdür. Altta yatan bir sinir sistemi ya da kas hastalığı vardır.

Konjenital skolyoz anne karnında gelişim esnasında meydana çıkan omurga anomalilerine bağlı oluşur. Doğuştan başlar, ilerleyicidir.

Pek çok hastada rotasyonel farklılıklar eşlik eder (kaburga kamburluğu [ribhump], lomber lordozda düzleşme, skapulalarda asimetri).

Çoğunlukla büyüme çağında, deformite genelde 14 yaş evveli belirgindir. Okul evveli erkeklerde, adölesan dönemde kızlarda sık (3-5 kat) fazladır.

 

Skolyoz Tedavisi

Derecesine göre oluşturulan tedavi metodları da değişmektedir. İşte düzeye göre sarfedilen yöntemler;

  • 10 derece altında takip (6 ay)
  • 10 – 25 derece arası egzersiz yeterlidir.
  • 25 – 40 derece arası egzersiz ve korse kullanılır.
  • 40 derece ve üzeri cerrahi prosedür uygulanır.
  • 40 derece üstüne çıkılan hallerde büyüme durduktan sonra bile devam edebilir.

Tedavisi çok özel olmakla birlikte 3 ebatlı düşünülüp, eksper fizyoterapist ile birlikte ve değerlendirmeler neticesi uygulanmalıdır. Omurgaya direkt baskıda bulunacak yüklerden uzak durmak gereklidir. Kısa ve gergin olan tarafa esneklik kazandırmak da gerekir. Hem de uzun olan yönü kuvvetlendirip bedeni dengelemek de önemlidir. Hareketler tek doğrultulu sırayla yapılmalılıdır. Tedavi adımında yüzme en iyi egzersizlerden bir tanesidir (yerçekimi az, masaj etkisi). Yürüyüş de yarar sağlar. Core stabilizasyon egzersizlerini de unutmamak gerekir.