Damar Tıkanıklığı Belirtileri Ve Tedavisi

Bu yazımızda damar tıkanıklığı ile ilgili bilmeniz lüzumen bir çok bulguyu bir araya topladık. Konumuzun devamında damar tıkanıklığına iyi gelen şifalı bitkilerden tutun yapmanız lüzumen egzersizlere kadar bir çok faydalı bilgi içermektedir.

Vücudumuzun bütün bölgelerini saran ve organlara sıksık olarak kan akışını gerçekleştiren damarlarımız da diğer her şey gibi vakitle esnekliklerini ve sağlamlıklarını kaybederler. Bu proses sıhhatli bir insanda 75-90 senesi alır fakat sıhhatsız beslenme alışkanlıkları, hareketsizlik, diğer hastalıklar amacıyla sarfedilen ilaç ve tedaviler, kötücül gen transferi vb. sebeplerden dolayı damar tıkanması süreci süratlenabilir.

Tıkalı kalp damarı bulguları son ana, yani kalp krizine dek meydana çıkmayabilir. Kalbe bağlı damarlardan birinin “tam” tıkalı duruma gelmesi ile kalp krizi geçirilir, kısa sürede araya girmek edilemezse hastanın yaşamını kaybetme mümkünlülüğü yüksektir. Vücudumuzdaki bir damar yolundan dakikada ortalama 250 mililitre kan organlarımıza ve doku hücrelerimize ulaştırılır.

Egzersiz yaptığımızda, ağırlık kaldırdığımızda ya da aynısı aktivitelerde pompalanan kan miktarı 2 ile 3 kat artabilir. Hem de heyecan ve gerilim hallerinde da tıpkı egzersiz yapar gibi bedenimiz çoktan efor sarf eder, bu yüzden kimi insanlar üzüntü ve gerilimden dolayı kalp krizi geçirebilmektedir. Pompalanan kan miktarı arttığında tıkanma sürecindeki damarlar yükü kaldıramayıp yırtılabilir, damarın yırtılması ile çevresindeki yağ tabakası damar yoluna girer ve tıkanıklığın “tam” duruma gelmesine namacıyla olur.

KALP DAMAR TIKANIKLIĞI NASIL AÇILIR?

Vücudunuzda tıkalı damar bulunduğunu kalp krizi evvel öğrendiyseniz şanslısınız demektir. Çoğu kimse bulguları öneme almadığı amacıyla kriz sonrasında fakat ameliyat ile sıhhatlarına geri kavuşturulabilmekteler. Damar tıkanıklığının en asli amacıylai vücuttaki yağlanmadır. Fazla kilolu şahıslarda damarlar yağ tabakaları arasından ilerleyerek doku ve organlara kan taşımak zorundadır. Bir tabakanın ortamında baskı altında olan damardan organın lüzumsinim duyduğu miktarda kan taşınamaz. Uzun proseste bu hal o bölümde ağrı ve anlaşmalar ile kendisini belli edebilir. Tıkanıklıktan şüpheleniyorsanız kesinlikle bir hastaneye giderek check-up yaptırmalısınız. Hem de efor testi, taryum testi yaptırarak tıkanıklığın ne derece bulunduğunu öğrenebilirsiniz; hekiminiz ile görüşerek elektrokardiyogram testi de yaptırmanız lüzumebilir. Sonuçları elde ettiğinizde hekiminizun verilen ilaç ve perhizi harfiyen uygulamalısınız. Kalp damar tıkanıklığı vücuttaki diğer bölgelerde görülen tıkanıklıklardan çok daha önemlidir. Tıkanıklık gelişmiş ise damar açma operasyonu olan anjio uygulanarak tıkanıklığın tam olarak ne civarda bulunduğunun araştırılması lüzumebilir.

KALP DAMAR TIKANIKLIĞI AMELİYATI RİSKLERİ

Anjio neticelerinde tıkanıklığın tehlikeli boyutlara vardığı görülürse kalp cerrahları genelde hastayı birkaç hafta ilaç tedavisinin ve perhizin sonrasında bypass adı verilen bir ameliyata alırlar. Bypass sözcük manasıyla “geçip gitme, teğet” manasına gelmektedir. Ameliyatta damardaki tıkanık bölgenin uçlarına ek yol yapılarak vücuttaki kanın olağan akışına devam etmesi sağlanır. Ancak bypass ameliyatı kılcal damarlar ve ince damarlara uygulanamamaktadır. Ameliyat evvel hekimin verilen ilaç ve perhizin derli toplu uygulanması halunda ameliyatta risk lüzumtiğince düşüktür; %1 mümkünlık ile hasta ameliyat sırasında ya da sonrasında yaşamını kaybeder. Türkiye’de kalp cerrahisi konusu ile ilgili eksper pek çok hekim vardır, hastaların bu hususta kaygı etmelerine lüzum yok.

Ameliyat olmaya çekinen ya da ameliyat orantısında tıkanıklık srandardı olmayan hastaların hekimlerina sordukları sık sorulardan biri: kalp damarları diyetle açılır mı, şeklinde. Şeker hastası ve çok kilodaki şahıslarda tıkanıklık srandardı %60’ın altındaysa diyet ve perhiz uygulayarak tıkanıklığı natural yöntemlerle çözüme kavuşturmak mümkün. Doktorunuz ya da diyetisyeniniz ile “şahısye özel” hazırlatacağınız diyet uygulamasının esasında yağdan, şekerden, tuzdan, hamur işinden uzak durmak; aşırı sıcak ve soğuk ortamda bulunmamak, egzersiz gerçekleştirme fakat egzersiz yapar iken dahi aşırı efor sarf etmemek, bolca su içmek tavsiyeleri yer alacaktır. Ancak hastadan hastaya değişebilecek olan diyet uygulaması namacıylaiyle kesinlikle bir eksperden tavsiye alınmalıdır.

TIKALI KALP AÇILMAZSA NE OLUR?

Yazının evvel de belirtildiği üzere damar tıkanıklığı, kalp damar tıkanıklığı bulguları son ana dek saklı kalabilir ya da hasta doğrulusunda önemsenmeyerek hal fark edilemeyebilir. %80’e kadar tıkalı kalp damarı, şahıs yüksek enerji lüzumtiren bir hareket ya da ani bir efor salınımı gerçekleştirmediği prosese çok zor fark edilecektir.

Kalp krizi yaşamış kimselerin damarları genelde %80 orhemen tıkalıdır. Fazla efor, gerilim ya da üzüntü hemen tıkalı bu kalp damarı tamamiyle sertleşerek kapanır, sonrasında birkaç saniye ortamında de kalpte kuvvetli bir ağrı hissedilir ve kalp krizi geçirilir.

Kalp krizi sırasında kalpten organlara gidemeyen kan, damar ile kalp arasında sıkışır ve kalp kapakçıklarından çıkmaya çalışır, ağrıyı meydana getiren de kanın, ters açıdan çıkmaya çalışmasıdır. Birkaç dakika ortamında damar tıkanıklığında azalma olmaz ise maalesef hasta yaşamını kaybedebilir.

KALBİNİZE İYİ BAKMAK İSTİYORSANIZ İŞTE YAPABİLECEKLERİNİZ:

Daha evvelce hiç damar tıkanıklığı bozukluğu yaşamamış olsanız bile bu bir gün başınıza gelmeyeceği manasına gelmez. Kilonuz normal civarda olsa da, olmasa da beneninize aldığınız besinlerin doymuş yağ civarlarına daima ilgi etmek faydanıza. Doymuş yağ seviyesi yüksek olan ve ülkemiz yemek kültüründe lüzumtiğince tanınmış kebap, börek, köfte gibi yiyecekleri “doğru” miktarda tüketmelisiniz. Hamburger, börek, makarna gibi yiyecekler de ortamında ve/ya da soslarında barındırdıkları doymuş yağ oranları namacıylaiyle tehlikeliler listesindedir. Elbette vücudunuzun yağa da lüzumsinimi var; bu lüzumsinimi ceviz, badem, fındık yağları; kanola ve zeytinyağı gibi doymamış yağ seviyesine sahip mamüller ile karşılayabilirsiniz.

Kalp damarları amacıyla şifalı bitkiler arasında en başta zencefil gelmekte. Zencefil, kanı sulandırıcı özelliği ile bedeninizdeki kan akışını rahatlatacak, natural aspirin vazifiyeti görecektir. Hem de derli toplu şekilde zencefil tüketen kimselerde kolesterol orantısında düşüş görülmüştür. Zencefili tıpkı çay gibi demleyerek günde iki-üç bardak tüketebilir ya da bütün yemeklerinizde baharat olarak kullanabilirsiniz.

Damarlarınızın etrafını saran yağ dokularını süratle eritmek ve mümkün bir kalp krizini önlemek istiyorsanız Meksika biberi adıyla da tanınan Cayenne biberini tüketebilirsiniz. Çok acı olması amacıylaiyle mide hastalığı ve/ya da hassasiyeti olan kimseler Cayenna biberi tüketemezler. Ancak böylesi bir probleminiz yok ise haftada birkaç defaya mahsus olmak üzere Cayenna biberini yemeklerinize katarak yiyebilirsiniz. Hali hazırda hekiminiz doğrulusunda yazılmış bir ilaç tüketiyorsanız Cayenna biberi konusu ile ilgili kesinlikle hekiminiz ile görüşmeniz lüzumir.

Kalp-damar sağlığınızı denetim altında tutmak, kolesterol civarını düşürmek amacıyla en kolay ve ideal bütçeli bitki, yeşil çaydır. Kavrulmayan ve kara çayın aksine ortamında yüksek miktarda antioksidan madde barındıran yeşil çay, kan basıncını düzenlemekle kalmaz, kanın amacıyladeki zararlı mikroorganizmalarla mücadelede de yardımcı olur. Tıkalı damar kendi kendine açılır mı diye merak eden kimseler şayet bu üç bitkiyi öğünlerinden eksik etmez, doymuş ve doymamış yağ civarlarına ilgi ederek yer, içer ise olumlu neticeler alınabilir.

Hem de kalp organımız amacıyla size iki yazımızı’da önermek isterim. Kalp damar hastalıklarını artıran amaçlari izah eden konumuza buradan ulaşabilirsiniz.

Daha sıhhatli kalp ve damarlar amacıyla yapmanız lüzumenleride bu konumuzda ele aldık.

TÜRKİYE’DE KALP-DAMAR CERRAHİSİ NE SEVİYEDE?

Türkiye son beş senede yetiştirdiği hekimler ve edindiği sıhhat teçhizatlarıyla dünyada kalp-damar cerrahisinde “sıhhat turizmi” alır duruma gelmiştir. Kalp damar tıkanıklığı İbrahim Saraçoğlu, Yavuz Beşoğul gibi eksper profesör hekimler yardımıyla ürkütücü bir hal olmaktan çıktı. En kritik hallerde dahi 3 saatlik bir ameliyat ile hastalar sağlığına kavuşturulabiliyor.

Türkiye’de en iyi kalp-damar cerrahisi hekim ve ekipmanlarına sahip hastaneler şöyle:

  • Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi
  • İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
  • Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi
  • Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi
  • Florance Nightingale Hastanesi

DOKU VE ORGAN ÇEVRESİNDE DAMAR TIKANIKLIĞI

Damar tıkanıklığının en tehlikelisi kalbe yakın bölgelerde olanlardır fakat hastalar fazlası vakit kol ve bacak yerlerinde damar tıkanıklığı yaşamaktadır. Bu bölgelerdeki tıkanıklığın bulguları zayıftır ve diğer hastalıklarla karıştırılabilmesi kolaydır. Bölgesel olarak tıkanıklık en sık bacakta görünür. Bacak damar tıkanıklığı nasıl anlaşılır? kramp ve spazm şeklinde kendini gösterir. Her iki cinsiyette görülebilmesine karşın erkeklerde bacak damarı tıkanıklığı daha sıktır ve sigara kullanıcılarında görülme sıklığı daha çokdır. Birkaç yüz metre yüründüğünde bacakta ağrı başlıyor ve kramp yaşanıyor ise muhasli namacıylai tıkanıklıktır, bir eksper ile kesinlikle görüşülmesi lüzumir.

Sigara kullanıcılarının kan dşayetleri ele alındığında MCV, yani eritrosit dşayetlerinin normalin çok üzerinde seyrettiği görülür. Bu hal hematolojik dşayetlerde dengesizlik yaratır ve sigara kullanıcıları tam da bu yüzden merdiven tırmanırken, ani hareket yaptığında ve birkaç yüz metre süratli yürüdüğünde “göğsünde” daralma hisseder. Hareket sırasında organlara daha çok oksijen taşıması lüzumen kan, yoğunlaştığı ve zararlı toksinlerle dolu bulunduğu amacıyla akışını süratlendıramaz. Zamanla bu zararlılar damarlarda daralmaya ve sertleşmeye namacıyla olur, ilaveten damar çeperini ve basınç dayanıklılığını zedelediği amacıyla yırtılmalara da sebep olabilir. Vücudumuzda en çok çalışan kaslar, bacak kaslarımız bulunduğu amacıyla bu bölümde tıkanıklık sık görülür.

Bir insanın yaşam boyu “ara ara” yaşadığı kramp ve spazmlar, hareket sonrasında sıkça bacaklarda ağrı, uyur iken uyanıldığında “karın ve sırt” bölgesinde ya da direkt olarak bacaklarda uyuşukluk bacak damar tıkanıklığı bulguları arasındadır. Tıkanıklığın ilerlemesi halunda tedavi amacıyla çok geç olabilir. Tıkanıklığın açılamayacağı hallerde hasta yaşamını kaybetmesin diye bacağının tamamı ya da bir alanı cerrahi olarak kesilebilir, bu amaçla hafife alıncak bir hal değildir.

BACAK DAMAR TIKANIKLIĞI HANGİ BÖLÜM BAKAR?

Kan dşayetlerini öğrenme ve analiz ettirme, kalp ritim bozukluğu, hipertansiyon vb. haller ile kardiyoloji bölümü hekimleri ilgilenmektedir.

Kan akışı, damar tıkanıklığı ve kalp kapakçıklarında görülen hallere ise kalp-damar cerrahisi araya girmek edecektir.

Kardiyoloji ve kalp-damar cerrahisi bağıntılı bölümlerdir ve damar tıkanıklığı namacıylaiyle hastaneye başvurduğunuzda ilk olarak kalp-damar alhemen rahatsızlığınız ile ilgili genel bulgular edinilir, sonrasında kardiyoloji alhemen yapılacak testler ile kan dşayetleriniz öğrenilir.

BACAK DAMAR TIKANIKLIĞI AMELİYATI KAÇ SAAT SÜRER?

Bacak damarında görülen tıkanıklık şayet birkaç santim uzunluktaysa cerrahlar çoklıkla ameliyatsız tedaviyi tercih eder. Tıkanıklık olan bölgeye “balon” ya da stent adı verilen kolay operasyonlar uygulanarak tıkanıklığın bir haftalık proseste kendi kendine giderilmesi beklenir. İşlem 10 dakika ile 30 dakika arasında sürebilir.

Tıkalı olan damar 5 santimden daha uzunsa, örn: diz kapağından ayak bileğine kadar uzanıyorsa ya da baldırların tamamında yer alıyorsa bypass ameliyatı yapılır. Bypass ameliyatı sırasında hasta uyanık olacaktır, yalnızca ameliyat yapılacak bacak uyuşturulur. 3 ile 5 saat arasında sürebilen bypass ameliyatında hastanın bedeninde “atıl” ya da “yedek” olarak adlandırılan damarlar bulunuyorsa, bu damarlar kullanılarak kan akış yolu oluşturulur. Yedek damarın olmaması ya da onunda tıkalı bulunduğu hallerde suni damar yolu kullanılır. Tehlikesi %1 olan bir ameliyattır, hastalar genelde 16 saat müşahede altında tutulduktan sonra evlerine dönebilirler.

Ameliyat sonrasında kan sulandırıcı ve damar çeperi güçlendiren, yağlanmayı azaltan ilaçlar hekim doğrulusunda yazılabilir. Hem de bypass ameliyatı olan kimselerin “sigara” kullanmaları son derece tehlikelidir. Bir defa bypass edilen damar yolunun yine tıkanması halunda ameliyat yapılamayabilir ve bacağın kesilmesi lüzumebilir. Bu amaçla bütün zararlılardan uzak durulmalıdır, hekim tavsiyeleri harfiyen yerine getirilmelidir.

TIKANIKLIĞI DOĞAL YOLLARLA ÇÖZEBİLİRSİNİZ

Ameliyat standardına ulaşmadan damar tıkanıklığını önlemek amacıyla tüketebileceğiniz birtakım yiyecekler ve derli toplu uygulayacağınız egzersizler, tıkanıklığın damarın tamamına yayılma riski düzeltebilir, hem de tıkanıklığı tamamiyle giderebilir.

Bacak damar tıkanıklığı egzersizleri “kalp atımına” bağlı olarak değişkendir fakat damar tıkanıklığı olan şahıslar egzersiz yapar iken dahi kendilerini çok zorlamamalıdırlar. En ideal egzersiz günlük yürüyüş olacaktır. Yaptığınız egzersizlerin ideal olup olmadığını alttaki formül ile kendiniz de belirleyebilirsiniz:

Yaşınız 30-40 aralığında ise egzersiz sırasında nabzınız dakikada 95 ile 133 aralığında atmalıdır. 40 ile 55 yaş aralığında nabız 80 ile 115 aralığında, 55 yaş üzerinde 75 ile 100 aralığında nabız srandardı olmalıdır. Egzersiz yapar iken nabzınızı tartmak amacıyla şunu yapabilirsiniz: aşağı yukarı 5 dakikalık bir egzersiz sonrasında durup bileğiniz üzerinden ya da şah damarınızdan nabzınızı sayınız. 15 saniyelik bir sayım sonrasında nabız atım miktarını 1 dakikaya uyarlayarak doğru egzersizi yapıp yapmadığınızı anlayabilirsiniz. Hekimler genelde yürüyüş ve bisiklet sürme egzersizlerini önerir, bütün egzersizler hastanın ortalama efor sarf edeceği şekilde düzenlenmeli ve abartıya kaçılmamalıdır.

Egzersizlerin yanı sıra sağlığınıza kavuşmanıza katkı mümkün kılabilecek bitkisel mamüller tüketebilirsiniz. Bacakta damar tıkanıklığı bitkisel tedavisi amacıyla yeşil çay, zencefil, alış ve acılı yiyecekler tüketmek önerilir. Genellikle zencefil ve yeşil çay kolesterol civarını denetim altına alabilmek amacıyla her bireyin derli toplu tüketmesi lüzumen bitkilerdendir ve damar tıkanıklığı hallerinde ciddi fayda sağlarlar.

Doktorunuz ilaç tedavisini sonlandırdıysa ya da şimdilik ilaç kullanmıyorsanız derli toplu egzersiz ile beraber her gün “zerdeçal” tüketmek damar tıkanıklığı, kolesterol, kan kirliliği, dokuda sıksık anlaşma gibi rahatsızlıklarınızı kısa sürede çözüme kavuşturacaktır. Baharat olarak kullanabileceğiniz zerdeçalı gün süresince yediğiniz her şeye katabilirsiniz. Salata ve çorbalarda kullanılabileceği gibi diğer yemeklerde de kullanılabilir. Zerdeçal hem sağlığınızı koruyacak, hem de yediklerinize lezzet katacaktır.